DHAPS  (Digital Helpdesk Art & Public Space) is een digitale helpdesk voor opdrachtgeverschap van kunst in de publieke ruimte, ontwikkeld door Kenniscentrum LAPS van de Gerrit Rietveld Academie. DHAPS bevat praktische informatie in de vorm van een stappenplan. Hierin wordt uitgelegd en geïllustreerd hoe een kunstproject in opdracht tot stand komt en wat daarbij de mogelijkheden en valkuilen zijn. Ook biedt DHAPS een database waar opdrachtgevers professionele bemiddelaars van kunstprojecten in de publieke ruimte kunnen vinden. Daarnaast toont DHAPS een groot aantal voorbeelden van geslaagde kunstprojecten in Nederland. Uiteindelijk wil DHAPS een breed kennisplatform zijn voor kunst in de publieke ruimte in Nederland. Zo wil het een bijdrage leveren aan de verdere ontwikkeling van kunst in opdracht.

De urgentie voor een website voor de opdrachtgeving van kunst in de publieke ruimte is hoog. Institutionele kennisplatforms op dit gebied, zoals SKOR | Stichting Kunst en Openbare Ruimte en veel CBK’s, zijn opgeheven of wegbezuinigd. Hierdoor is er versnippering ontstaan in het veld van kunst en de publieke ruimte. Nederland heeft een rijke traditie als het gaat om openbaar toegankelijke kunstprojecten. DHAPS wil opdrachtgevers, bemiddelaars en kunstenaars helpen bij de totstandkoming van nieuwe projecten, met een eenvoudig te raadplegen website met informatie over standaardprocedures, profielen van bemiddelaars en projecten.

Op dit moment is Kenniscentrum LAPS (Lectoraat Art & Public Space) van de Gerrit Rietveld Academie bezig met het verder ontwikkelen van DHAPS 2.0. Deze versie van de website zal dezelfde praktische informatie bevatten over kunst in de publieke ruimte en zal tevens een platform zijn voor opdrachtgevers, bemiddelaars en kunstenaars om met elkaar in contact te treden en in discussie te gaan over kunst in de publieke ruimte.

In de projectenmap kunt u kunstprojecten vinden die in de publieke ruimte in Nederland zijn gerealiseerd. De map bestaat uit projecten die zijn gecoördineerd door professionele bemiddelaars, in opdracht zijn verricht door verschillende soorten opdrachtgevers of te vinden zijn in het archief van SKOR | Stichting Kunst en Openbare Ruimte. U kunt in de projectenmap onder andere zoeken op type project, type opdrachtgever, titel project, kunstenaar, jaartal, plaats en nog veel meer.

In de database met bemidde­laars kunnen vooral opdracht­­gevers, maar ook andere geïnteres­­seerden, profielen vinden van profes­sionele bemidde­laars van kunst­­projecten in de publieke ruimte.
De profielen bestaan uit de contact­­gegevens van de bemidde­laars en statements, waarin ze duidelijk maken wat zij opdracht­­gevers kunnen bieden. Daarbij tonen de bemiddelaars kunst­­projecten die zij in de publieke ruimte hebben gerealiseerd of in de nabije toekomst zullen afronden.

In het stappen­plan wordt uitgelegd hoe een kunsproject in de publieke ruimte tot stand komt en wat daarbij de mogelijk­heden en val­kuilen zijn. Deze hand­leiding is met name bedoeld voor opdracht­gevers, maar informeert verder iedereen die belang­stelling heeft. Ze heeft de vorm van een stappen­plan, door de tijd heen, waarbij geen strakke volgorde geldt. Elke stap staat voor een onderdeel, dat ergens in het proces een plek moet krijgen. En omdat het kunst­werk en de specifieke situatie altijd nieuw zijn, wordt elk project en elk proces ook ter plekke vorm gegeven.

Blog

29 . 3 . 2016
'Een beeldenpark in de winter'

Routes

Ontdek kunst in openbare ruimte en kies een van de routes van onze experts.


Portscapes

De aanleg van de Tweede Maasvlakte riep vragen op over ecologie, natuur en landschap (grootschalige natuurcompensatie), over het gebruik van energie en over de opschaling en globalisering van de economie. Vragen die aansloten bij de thematiek van veel hedendaagse, internationaal gerenommeerde kunstenaars, die voor een projectvoorstel werden uitgenodigd. Er vonden projecten plaats voor, tijdens en na de aanleg van het nieuwe havengebied

Beschrijving Bemiddelaarsrol

In samenwerking met het Havenbedrijf ontwikkelde SKOR, en later TAAK, een programma dat zowel permanente werken (Jan Konings) als spectaculaire evenementen (Jan Dibbets, HeHe, Tomas Saraceno o.a.) en exposities (Futureland, Museum Boijmans Van Beuningen) omvatte.

Portscapes

Kunstenaar(s): Lara Almarcegui, Bik van der Pol, Jan Dibbets, Marjolijn Dijkman, Fucking Good Art, Ilana Halperin, Roman Keller, Christina Hemauer, Paulien Oltheten, Jorge Satorre, Hans Schabus, Hehe, Jan Konings, Fritz Haeg, Tomas Saraceno
2013
Locatie(s): Tweede Maasvlakte, Rotterdam

Opdrachtgever: Havenbedrijf Rotterdam NV
Bemiddelaar: Coöperatie TAAK

Hehe, Roduin (2013)
Maasvlakte 2, Rotterdam Coöperatie TAAK, Portscapes (2013)
Jan Konings, Strandtrappen (2013)
Maasvlakte 2, Rotterdam

Fotografie door: Bas Princen

Coöperatie TAAK, Portscapes (2013)

Theo Tegelaers

“Portscapes 2 was een land art project op zo’n enorme schaal, daarvan had Smithson niet durven dromen.” Tegelaers vertelt over het kunstproject opgezet in 2012 in Maasvlakte 2, Rotterdam. Hier is door Havenbedrijf Rotterdam in korte tijd een landschap aangelegd waar de natuur eeuwen over zou doen. Het was een uitbreiding van de grootste haven ter wereld. Voordat het in gebruik genomen wordt door de industrie, besloot het havenbedrijf kunstenaars uit te nodigen om op het nieuwe landschap te reageren.

“Portscapes 2 was een tabula rasa, alles leek nog mogelijk te zijn. Nu is er veel meer gepland, zodat er minder stukken braak liggen. Eigenlijk is alles ingevuld en bedacht, en een van de vragen is dan ook of dit gewenst is of niet. De aanleg van nieuw land gaat over ons bewustzijn van duurzaamheid en ecologie.”

Het Havenbedrijf vroeg HeHe, Jan Konings, Fritz Haeg en Tomas Saraceno (semi-)permanente werken voor de locatie te maken. “Dit was voor het bedrijf ook spannend, want je weet dan niet wat er komt. Je moet openstaan voor een kritische houding,” vertelt Tegelaers.

De werken van de kunstenaars zijn een artistieke ontdekkingsreis naar het heden en de toekomst van de Rotterdamse Haven, en gaan over de relatie tussen mens en natuur. Zo strooide kunstenaarsduo HeHe tonnen rood gekleurd zand over de vlakte om de kunstmatigheid ervan te benadrukken.

De Argentijnse Tomas Saraceno bracht de landaanwinning in verband met zijn dromen over utopische stedenbouw en samenlevingsvormen. Samen met de TU Delft maakte hij Solar Bell, een zes meter hoge zwevende constructie die als proefmodel functioneerde voor leefomgevingen in de lucht. Zo verbond de kunstenaar de landwinning van de zee met de toekomstige overwinning op de zwaartekracht. En het blijft niet bij deze gigantische vlieger. Tegelaers vertelt over de toekomst droom van Saraceno. “Hij heeft een visioen dat er een vlieger met het formaat van een 20 verdiepingen hoog gebouw de lucht in kan gaan.”