DHAPS  (Digital Helpdesk Art & Public Space) is een digitale helpdesk voor opdrachtgeverschap van kunst in de publieke ruimte, ontwikkeld door Kenniscentrum LAPS van de Gerrit Rietveld Academie. DHAPS bevat praktische informatie in de vorm van een stappenplan. Hierin wordt uitgelegd en geïllustreerd hoe een kunstproject in opdracht tot stand komt en wat daarbij de mogelijkheden en valkuilen zijn. Ook biedt DHAPS een database waar opdrachtgevers professionele bemiddelaars van kunstprojecten in de publieke ruimte kunnen vinden. Daarnaast toont DHAPS een groot aantal voorbeelden van geslaagde kunstprojecten in Nederland. Uiteindelijk wil DHAPS een breed kennisplatform zijn voor kunst in de publieke ruimte in Nederland. Zo wil het een bijdrage leveren aan de verdere ontwikkeling van kunst in opdracht.

De urgentie voor een website voor de opdrachtgeving van kunst in de publieke ruimte is hoog. Institutionele kennisplatforms op dit gebied, zoals SKOR | Stichting Kunst en Openbare Ruimte en veel CBK’s, zijn opgeheven of wegbezuinigd. Hierdoor is er versnippering ontstaan in het veld van kunst en de publieke ruimte. Nederland heeft een rijke traditie als het gaat om openbaar toegankelijke kunstprojecten. DHAPS wil opdrachtgevers, bemiddelaars en kunstenaars helpen bij de totstandkoming van nieuwe projecten, met een eenvoudig te raadplegen website met informatie over standaardprocedures, profielen van bemiddelaars en projecten.

Op dit moment is Kenniscentrum LAPS (Lectoraat Art & Public Space) van de Gerrit Rietveld Academie bezig met het verder ontwikkelen van DHAPS 2.0. Deze versie van de website zal dezelfde praktische informatie bevatten over kunst in de publieke ruimte en zal tevens een platform zijn voor opdrachtgevers, bemiddelaars en kunstenaars om met elkaar in contact te treden en in discussie te gaan over kunst in de publieke ruimte.

In de projectenmap kunt u kunstprojecten vinden die in de publieke ruimte in Nederland zijn gerealiseerd. De map bestaat uit projecten die zijn gecoördineerd door professionele bemiddelaars, in opdracht zijn verricht door verschillende soorten opdrachtgevers of te vinden zijn in het archief van SKOR | Stichting Kunst en Openbare Ruimte. U kunt in de projectenmap onder andere zoeken op type project, type opdrachtgever, titel project, kunstenaar, jaartal, plaats en nog veel meer.

In de database met bemidde­laars kunnen vooral opdracht­­gevers, maar ook andere geïnteres­­seerden, profielen vinden van profes­sionele bemidde­laars van kunst­­projecten in de publieke ruimte.
De profielen bestaan uit de contact­­gegevens van de bemidde­laars en statements, waarin ze duidelijk maken wat zij opdracht­­gevers kunnen bieden. Daarbij tonen de bemiddelaars kunst­­projecten die zij in de publieke ruimte hebben gerealiseerd of in de nabije toekomst zullen afronden.

In het stappen­plan wordt uitgelegd hoe een kunsproject in de publieke ruimte tot stand komt en wat daarbij de mogelijk­heden en val­kuilen zijn. Deze hand­leiding is met name bedoeld voor opdracht­gevers, maar informeert verder iedereen die belang­stelling heeft. Ze heeft de vorm van een stappen­plan, door de tijd heen, waarbij geen strakke volgorde geldt. Elke stap staat voor een onderdeel, dat ergens in het proces een plek moet krijgen. En omdat het kunst­werk en de specifieke situatie altijd nieuw zijn, wordt elk project en elk proces ook ter plekke vorm gegeven.

Blog

29 . 3 . 2016
'Een beeldenpark in de winter'

Routes

Ontdek kunst in openbare ruimte en kies een van de routes van onze experts.


Het Optisch Laboratorium

Diederik Klomberg maakte voor de Brede School in Pijnacker een kijk- en waarnemingslaboratorium voor kinderen waarin het fenomeen waarneming in al haar facetten wordt onderzocht. Het werk bestaat uit verschillende elementen. Op de gevel van het gebouw bracht Klomberg een bolle spiegel aan, getiteld ‘Pupil’. Als een soort wonderoog vat de spiegel de omgeving samen. Verder ontwikkelde hij in samenwerking met Gert Rietveld in het centrum van de twee basisscholen, de vide, een galerij met periscopen (instrumenten waarmee je de omgeving kunt observeren d.m.v. spiegelconstructies). Een koepel gevormd door een holle spiegel dient als dak op de patio van de kleinere kinderen. De spiegel werkt als een vergrootglas en versterkt tevens het geluid van de kinderen die eronder zitten. Boven de deur van ieder klaslokaal zijn verder lenticulaire foto’s (foto’s die bestaat uit meerdere foto’s over elkaar heen) van leerlingen te zien die rennen, zwemmen, kopjes duikelen of met andere activiteiten bezig zijn.. Onder verschillende kijkhoeken zijn binnen één beeld steeds andere poses te zien van de afgebeelde kinderen. Naast het kijklaboratorium ontwikkelde Klomberg een kist met kijkgereedschap en een waarnemingscursus getiteld ‘Uit je Doppen’.

Beschrijving Bemiddelaarsrol

SKOR

Het Optisch Laboratorium

Kunstenaar(s): Diederik Klomberg
2004
Locatie(s): Brede School Tolhek, Pijnacker, Zuid-Holland

Opdrachtgever: Brede School Tolhek
Bemiddelaar: SKOR

Diederik Klomberg, De Pupil (Het Optisch Laboratorium, 2004)
SKOR, Het Optisch Laboratorium (2004)
Diederik Klomberg, Het Optisch Laboratorium (2004)
SKOR, Het Optisch Laboratorium (2004)

Dees Linders

Linders vertelt over een ander kunstproject waarin het de intentie was  om zowel autonome als functionele  elementen in te zetten. “Het was een mooi project waar Diederik Klomberg alles uit de kast haalde voor zijn Optisch Laboratorium (2004) voor basisschool De Brede School in Pijnacker (ZH). Het was voor hem een andere manier van denken en werken omdat hij nooit werkte in opdracht. Klomberg werd door mij specifiek gevraagd om een kijk- en waarnemingsobservatorium te maken voor de school.”

De bolle spiegel op het gevel van het gebouw, genaamd Pupil, is een soort wonderoog dat de omgeving in zijn geheel opneemt. De spiegelconstructies vervormden de kijkrichting en laten je daardoor wat gedesoriënteerd achter. Klomberg maakte ook een ingenieuze gebruikskist met instrumenten voor de perceptie en een handleiding.

Ook van dit project is Linders bang dat het niet meer in gebruik is. “Van zo’n project ben ik wel heel erg benieuwd hoe het er nu mee staat, tien jaar na dato. Of de spiegels er nog goed uitzien, of er nog gebruik van gemaakt wordt. Als kunsthistoricus ben ik opgevoed als een soort van perceptiepsycholoog. Ik vind het spannend om daar mee te spelen in dit soort opdrachten. Maar ik besef wel dat het van een school veel gevraagd is om zich te verdiepen in zo’n doos met een cursus erbij: het kost tijd en een docent moet geïnteresseerd zijn, en dat is helaas niet vaak  het geval.” Dit is eigenlijk een probleem wat Linders herkent in veel door SKOR ontwikkelde projecten. “Veel hangt af van de de dragers van de projecten in de desbetreffende situatie waar de projecten mee opgezet werden. Vaak na maanden, jaren zoeken en praten. Als deze dragers er niet meer zijn, valt de boel in duigen.”