DHAPS  (Digital Helpdesk Art & Public Space) is een digitale helpdesk voor opdrachtgeverschap van kunst in de publieke ruimte, ontwikkeld door Kenniscentrum LAPS van de Gerrit Rietveld Academie. DHAPS bevat praktische informatie in de vorm van een stappenplan. Hierin wordt uitgelegd en geïllustreerd hoe een kunstproject in opdracht tot stand komt en wat daarbij de mogelijkheden en valkuilen zijn. Ook biedt DHAPS een database waar opdrachtgevers professionele bemiddelaars van kunstprojecten in de publieke ruimte kunnen vinden. Daarnaast toont DHAPS een groot aantal voorbeelden van geslaagde kunstprojecten in Nederland. Uiteindelijk wil DHAPS een breed kennisplatform zijn voor kunst in de publieke ruimte in Nederland. Zo wil het een bijdrage leveren aan de verdere ontwikkeling van kunst in opdracht.

De urgentie voor een website voor de opdrachtgeving van kunst in de publieke ruimte is hoog. Institutionele kennisplatforms op dit gebied, zoals SKOR | Stichting Kunst en Openbare Ruimte en veel CBK’s, zijn opgeheven of wegbezuinigd. Hierdoor is er versnippering ontstaan in het veld van kunst en de publieke ruimte. Nederland heeft een rijke traditie als het gaat om openbaar toegankelijke kunstprojecten. DHAPS wil opdrachtgevers, bemiddelaars en kunstenaars helpen bij de totstandkoming van nieuwe projecten, met een eenvoudig te raadplegen website met informatie over standaardprocedures, profielen van bemiddelaars en projecten.

Op dit moment is Kenniscentrum LAPS (Lectoraat Art & Public Space) van de Gerrit Rietveld Academie bezig met het verder ontwikkelen van DHAPS 2.0. Deze versie van de website zal dezelfde praktische informatie bevatten over kunst in de publieke ruimte en zal tevens een platform zijn voor opdrachtgevers, bemiddelaars en kunstenaars om met elkaar in contact te treden en in discussie te gaan over kunst in de publieke ruimte.

In de projectenmap kunt u kunstprojecten vinden die in de publieke ruimte in Nederland zijn gerealiseerd. De map bestaat uit projecten die zijn gecoördineerd door professionele bemiddelaars, in opdracht zijn verricht door verschillende soorten opdrachtgevers of te vinden zijn in het archief van SKOR | Stichting Kunst en Openbare Ruimte. U kunt in de projectenmap onder andere zoeken op type project, type opdrachtgever, titel project, kunstenaar, jaartal, plaats en nog veel meer.

In de database met bemidde­laars kunnen vooral opdracht­­gevers, maar ook andere geïnteres­­seerden, profielen vinden van profes­sionele bemidde­laars van kunst­­projecten in de publieke ruimte.
De profielen bestaan uit de contact­­gegevens van de bemidde­laars en statements, waarin ze duidelijk maken wat zij opdracht­­gevers kunnen bieden. Daarbij tonen de bemiddelaars kunst­­projecten die zij in de publieke ruimte hebben gerealiseerd of in de nabije toekomst zullen afronden.

In het stappen­plan wordt uitgelegd hoe een kunsproject in de publieke ruimte tot stand komt en wat daarbij de mogelijk­heden en val­kuilen zijn. Deze hand­leiding is met name bedoeld voor opdracht­gevers, maar informeert verder iedereen die belang­stelling heeft. Ze heeft de vorm van een stappen­plan, door de tijd heen, waarbij geen strakke volgorde geldt. Elke stap staat voor een onderdeel, dat ergens in het proces een plek moet krijgen. En omdat het kunst­werk en de specifieke situatie altijd nieuw zijn, wordt elk project en elk proces ook ter plekke vorm gegeven.

Blog

29 . 3 . 2016
'Een beeldenpark in de winter'

Routes

Ontdek kunst in openbare ruimte en kies een van de routes van onze experts.


De Tuindorpcollecties

De groenloze kaalheid waardoor nieuwbouwwijken doorgaans gekenmerkt worden, is de nieuwbouwwijk Tuindorp De Kievit in Tilburg dankzij kunstenaar Herman de Vries bespaard gebleven. In het kader van zijn project ‘De Tuindorpcollecties’ werd een keur aan bomen en struiken, zoals verschillende soorten appel-, peren- en pruimenbomen, in de voortuinen van de huizen geplant. De rozenstruiken, lijsterbessen en kersenbomen waarmee de gemeente de openbare gebieden vulde, zorgden samen met De Vries’ beplanting voor een enorme variëteit aan groen. De Vries (1931), bioloog en kunstenaar, wil met zijn werk de ogen van het publiek openen voor de natuur. Na zijn betrokkenheid bij de Nul-beweging in de jaren zestig besloot hij te gaan reizen, waarna zijn werk radicaal veranderde. Een fascinatie voor de natuur ging de boventoon voeren en, net als de land art-kunstenaars in de Verenigde Staten, maakte hij alleen nog gebruik van bestaande, natuurlijke materialen.
Naast concrete kunstwerken zoals ‘De Tuindorpcollecties’, publiceerde De Vries ook boeken. Bijvoorbeeld ‘Flora Incorpora’ uit 1988, waarin hij 484 planten opsomt en daarbij, uit respect voor de eigenwaarde der dingen, elke vorm van hiërarchie verwerpt; hij lijst net zo lief onkruid in als een roos. Dit voert hij ook door in zijn geschriften: namen van planten, kunstwerken of zijn eigen naam, worden consequent zonder hoofdletters geschreven. De Nederlandse namen en het bladmotief van de bomen in Tuindorp zijn dan ook zonder hoofdletters in de hardstenen natuurtegels op het trottoir vermeld.

Beschrijving Bemiddelaarsrol

SKOR

De Tuindorpcollecties

Kunstenaar(s): Herman de Vries
1997
Locatie(s): Nieuwbouwwijk Tuindorp, De Kievit, Tilburg, Noord-Brabant

Opdrachtgever: Stichting Bronzen Beverfonds m.m.v. woningcorporaties TBV en SVW
Bemiddelaar: SKOR

Herman de Vries, De Tuindorpcollecties (1997)
SKOR, De Tuindorpcollecties (1997)
Herman de Vries, De Tuindorpcollecties (1997)
SKOR, De Tuindorpcollecties (1997)

Govert Grosfeld

herman de vries (Alkmaar, 1931) is bij uitstek een kunstenaar die zich bezig houdt met de natuur. “Hij vindt zichzelf zowel kunstenaar, filosoof en wetenschapper; facetten van alle drie de professies zijn belangrijk in zijn werk”, legt Grosfeld uit. In zijn jongere jaren werkte de kunstenaar als landarbeider en plantkundige, maar hij wilde werk doen waarmee hij meer naar buiten kon treden, iets kon laten zien wat mensen bewuster maakte van de natuur.

Vanaf zijn 22-ste begon de vries met het maken van kunst, waarin de nadruk ligt op de verstoorde relatie tussen mens en natuur. “Volgens de kunstenaar is de natuur onze primaire bron van kennis”, legt Grosfeld uit, “hij waarschuwt om deze bron van kennis niet verloren te laten gaan.” Daarom documenteerde de vries in boeken een grote verzameling kruiden en gewassen, en exposeerde hij bijvoorbeeld verschillende soorten aarde, grassen, bloembladeren en planten met een hallucinerende werking.

De Tuindorpcollecties (1998) gaan over het cultiveren van natuur,” legt Grosfeld uit over het kunstproject dat door de vries werd opgezet in de nieuwbouwwijk Tuindorp De Kieviet in Tilburg. “de vries vindt het belangrijk dat we kennis van de natuur nemen, maar er ook zelf aan mee doen. Dat we participeren in het eeuwenoude proces van het cultiveren van de natuur ten behoeve van het menselijk bestaan.”

Voor De Tuindorpcollecties wilde de kunstenaar daarom de woningen in De Kieviet omringen met verschillende soorten en variaties bomen en struiken. Zo kwam er in iedere voortuin van de 102 huurwoningen een andere appel- peren- of pruimenboom te staan.

De Tuindorpcollecties zijn samengesteld om de bewoners van het tuindorp weer in contact te brengen met de natuur, een verbinding met de plantenwereld die we verloren hebben laten gaan. De vries heeft het project compleet gemaakt met een bijbehorend gidsje, dat iets laat zien over de planten waar men tussen woont en leeft. Grosfeld vertelt enthousiast over de mensen die meewerkten aan het maken van dit boekje. “Ze hebben bijvoorbeeld geholpen om de fruitrassen overal vandaan te halen, daar moesten ze half Europa voor door. Wat dat betreft is dit project een collectief werkstuk onder regie van herman de vries.”

De Tuindorpcollecties is een bijzonder kunstproject in de Nederlandse stedenbouw. Kijkend naar het verschil tussen de openbare ruimte toen en nu, denkt Grosfeld dat de beeldende vormgeving van de jaren tachtig meer architectonisch was. “Ik denk dat de aandacht is verschoven naar vormgeving waarin kunst meer discursief is, en zaken aan de orde stelt die ter plekke aan de orde zijn. Het gaat nu misschien meer om verhaal en minder om de vorm.”