DHAPS  (Digital Helpdesk Art & Public Space) is een digitale helpdesk voor opdrachtgeverschap van kunst in de publieke ruimte, ontwikkeld door Kenniscentrum LAPS van de Gerrit Rietveld Academie. DHAPS bevat praktische informatie in de vorm van een stappenplan. Hierin wordt uitgelegd en geïllustreerd hoe een kunstproject in opdracht tot stand komt en wat daarbij de mogelijkheden en valkuilen zijn. Ook biedt DHAPS een database waar opdrachtgevers professionele bemiddelaars van kunstprojecten in de publieke ruimte kunnen vinden. Daarnaast toont DHAPS een groot aantal voorbeelden van geslaagde kunstprojecten in Nederland. Uiteindelijk wil DHAPS een breed kennisplatform zijn voor kunst in de publieke ruimte in Nederland. Zo wil het een bijdrage leveren aan de verdere ontwikkeling van kunst in opdracht.

De urgentie voor een website voor de opdrachtgeving van kunst in de publieke ruimte is hoog. Institutionele kennisplatforms op dit gebied, zoals SKOR | Stichting Kunst en Openbare Ruimte en veel CBK’s, zijn opgeheven of wegbezuinigd. Hierdoor is er versnippering ontstaan in het veld van kunst en de publieke ruimte. Nederland heeft een rijke traditie als het gaat om openbaar toegankelijke kunstprojecten. DHAPS wil opdrachtgevers, bemiddelaars en kunstenaars helpen bij de totstandkoming van nieuwe projecten, met een eenvoudig te raadplegen website met informatie over standaardprocedures, profielen van bemiddelaars en projecten.

Op dit moment is Kenniscentrum LAPS (Lectoraat Art & Public Space) van de Gerrit Rietveld Academie bezig met het verder ontwikkelen van DHAPS 2.0. Deze versie van de website zal dezelfde praktische informatie bevatten over kunst in de publieke ruimte en zal tevens een platform zijn voor opdrachtgevers, bemiddelaars en kunstenaars om met elkaar in contact te treden en in discussie te gaan over kunst in de publieke ruimte.

In de projectenmap kunt u kunstprojecten vinden die in de publieke ruimte in Nederland zijn gerealiseerd. De map bestaat uit projecten die zijn gecoördineerd door professionele bemiddelaars, in opdracht zijn verricht door verschillende soorten opdrachtgevers of te vinden zijn in het archief van SKOR | Stichting Kunst en Openbare Ruimte. U kunt in de projectenmap onder andere zoeken op type project, type opdrachtgever, titel project, kunstenaar, jaartal, plaats en nog veel meer.

In de database met bemidde­laars kunnen vooral opdracht­­gevers, maar ook andere geïnteres­­seerden, profielen vinden van profes­sionele bemidde­laars van kunst­­projecten in de publieke ruimte.
De profielen bestaan uit de contact­­gegevens van de bemidde­laars en statements, waarin ze duidelijk maken wat zij opdracht­­gevers kunnen bieden. Daarbij tonen de bemiddelaars kunst­­projecten die zij in de publieke ruimte hebben gerealiseerd of in de nabije toekomst zullen afronden.

In het stappen­plan wordt uitgelegd hoe een kunsproject in de publieke ruimte tot stand komt en wat daarbij de mogelijk­heden en val­kuilen zijn. Deze hand­leiding is met name bedoeld voor opdracht­gevers, maar informeert verder iedereen die belang­stelling heeft. Ze heeft de vorm van een stappen­plan, door de tijd heen, waarbij geen strakke volgorde geldt. Elke stap staat voor een onderdeel, dat ergens in het proces een plek moet krijgen. En omdat het kunst­werk en de specifieke situatie altijd nieuw zijn, wordt elk project en elk proces ook ter plekke vorm gegeven.

Blog

29 . 3 . 2016
'Een beeldenpark in de winter'

Routes

Ontdek kunst in openbare ruimte en kies een van de routes van onze experts.


AAP

‘AAP’ is een goed voorbeeld van een nieuw soort openbare kunst die ontstond in de jaren negentig. Deze kunstwerken vragen niet zozeer om een beschouwing alswel een beleving en gaan een nieuwe, dynamische relatie met het publiek aan. Ook bij ‘AAP’ vervult de toeschouwer een belangrijke rol. ‘AAP’ werd ontwikkeld voor de Sint Maartenskliniek en het aanpalende revalidatiecentrum. De romp en kop (ogen, oogleden en mondhoeken) kunnen bewegen en geven een levensechte uitstraling. De levensgrote orang-oetang heeft tevens een hoge aaibaarheidsfactor en door het gebruik van technieken die vaak worden toegepast bij kunstmatige intelligentie beschikt hij over menselijke trekjes. Infrarood sensoren en microfoons genereren een beeld van de omgeving waarop de aap kan reageren.
‘AAP’ is exemplarisch voor de wijze waarop Mik situaties en plekken ontdoet van hun gebruikelijke functie; het werk maakt immers geen deel uit van de efficiënte wijze waarop het ziekenhuis functioneert. Als extra factor functioneert ‘AAP’ echter als een verbindend element tussen personeel, patiënten en bezoekers.

Beschrijving Bemiddelaarsrol

SKOR

AAP

Kunstenaar(s): Aernout Mik
1998
Locatie(s): Hengstdal 3, Nijmegen, Gelderland

Opdrachtgever: Sint Maartenskliniek
Bemiddelaar: SKOR

Aernout Mik, AAP (1998)
SKOR, AAP (1998)
Aernout Mik, AAP (1998)
SKOR, AAP (1998)

Mariska van den Berg

Een spraakmakend kunstwerk van Aernout Mik huist sinds 1998 in revalidatiecentrum de Sint Maartenskliniek in Ubbergen (GD). Het is een levensechte mechanische orang-oetang die woont in de wandelgang tussen de kliniek en het ziekenhuis. Hij beweegt zich in een huiselijke setting met een koelkast, rubberband en een boter-kaas-en-eieren spel waarmee hij – als hij zin heeft – met bezoekers van de kliniek speelt.

Aap reageert op geluiden, bewegingen en mensen uit zijn omgeving. Het vrolijkt hem op als hij aandacht krijgt van zijn omgeving en geaaid wordt door mensen, hij kijkt in de richting van een hard geluid of valt hij in slaap als er een tijdje geen omstanders zijn geweest. Zijn rechterarm zit in een mitella – hij zit immers niet voor niets in een medische kliniek.

“Ik vind het een heel mooi voorbeeld van een kunstproject dat op heel veel verschillende niveaus werkte”, legt Van den Berg uit. “Het was interactief, mensen uit het ziekenhuis gingen ’s nachts ook wel met hem schaken. Maar als je bereid bent om over AAp na te denken als kunstproject heeft het je ook heel veel te bieden.

“AAp creëerde een heel ander soort ruimte in de kliniek, maar ook een ruimte van overdenking”, besluit Van den Berg. “Je wil een relatie leggen of in ieder geval mogelijk maken, en de connectie tussen kunst en publiek is hier heel duidelijk aanwezig. AAp heeft een aanwezigheid die heel prominent is, en dat vind ik wel goed.”

Na een poos in revalidatie te zijn geweest voor technisch onderhoud, is AAp nu te zien in Techniek Museum Heim in Hengelo in de hoop jongeren te motiveren voor een carrière in de techniek. Eind 2016 zal hij weer terugkeren naar zijn stek in de Sint Maartenskliniek.