Stappenplan

Oplevering, eigendom, auteursrecht

Oplevering

Formeel is de oplevering – net als in de bouw – het moment van afronding van de uitvoering en overdracht van het eigendom van het kunstwerk. Al naar gelang wat er is afgesproken in het contract, wordt dit bekrachtigd met het tekenen van een document. Er kan een ‘voorlopige oplevering’ plaatsvinden, waarbij de afhandeling van de laatste details worden afgesproken, waarna de definitieve oplevering kan plaatsvinden. Het is aan te raden om bij de oplevering afspraken te maken over wat het onderhoud van het kunstwerk precies behelst (of er speciale materialen, gereedschappen of vaardigheden voor nodig zijn), wie het gaat doen (de opdrachtgever zelf of een bedrijf dat wordt ingehuurd) en wat het kost. Niet zelden wordt er reeds een budget gereserveerd, of zelfs een set vervangende onderdelen geproduceerd, als die zeldzaam en/of slijtage gevoelig zijn. De oplevering is ook een goed moment voor het maken van een zogenaamd kunstenaarsinterview, een film of document waarin de kunstenaar uitlegt wat hij met het werk beoogt en wat belangrijk is, in verband met toekomstig onderhoud en restauratie. Ook het evalueren van de kunstopdracht door alle betrokkenen is iets om rond deze tijd te organiseren.

Eigendom

De overdracht betekent dat de opdrachtgever de eigenaar wordt van het kunstwerk en daarmee verantwoordelijk is voor de verzekering en het onderhoud. De eigenaar is ook het aanspreekpunt voor vragen en meldingen van problemen. Als er veranderingen of problemen zijn die het kunstwerk direct aantasten – dit kunnen ook wijzigingen in de omgeving zijn – is het altijd raadzaam om de dingen in overleg met de kunstenaar op te lossen. Directe wijzigingen aan het kunstwerk kunnen alleen met zijn of haar toestemming worden uitgevoerd.

Auteursrecht

Ook al is de opdrachtgever eigenaar van het kunstwerk, het auteursrecht blijft exclusief liggen bij de kunstenaar. Dit geldt voor aanpassingen of wijzigingen aan het kunstwerk, maar ook voor het afbeelden ervan. In het contract of de algemene bepalingen worden vaak afspraken gemaakt over het recht op afbeelden, zodat de opdrachtgever en andere betrokkenen onder bepaalde voorwaarden vrij zijn om foto’s te publiceren. Net als binnen andere culturele terreinen is er wat betreft het auteursrecht veel in beweging en zijn niet alle kunstenaars even strikt in hun opvattingen over het afbeelden van hun werk. Daarom is het goed dit bij de oplevering te bespreken en bij twijfel contact op te nemen. Naamsvermelding van de kunstenaar (en ook de fotograaf) is overigens ten alle tijden verplicht.